Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Nedir? Velinin Sorduğu 9 Soru
Güncelleme tarihi: 28 Eki
Ekim ortasından bu yana okul gruplarında aynı kısaltma dolaşıyor: OYSS. Kimisi "artık bütün Türkiye aynı sınava girecek" diyor, kimisi "sorular yapay zekadan geliyor". Bu yazıda, Millî Eğitim Bakanlığının 19 Ekim 2026 tarihli resmî yazısına, Uygulama Kılavuzu'na ve sınav takvimlerine bakarak velilerin en çok sorduğu dokuz soruyu kısaca cevaplıyoruz.
1. OYSS kısaca ne değiştiriyor?
Okullarda aynı dersin aynı sınıf düzeyindeki yazılısı zaten bütün şubelerde ortak yapılıyordu. Değişen, bu sınavın hazırlanma biçimi: öğretmenler artık sınav kâğıdını Bakanlığın EBA üzerindeki sisteminde kuruyor. Soruların çoğu Bakanlığın beceri temelli açık uçlu soru havuzundan geliyor; okulun öğretmenleri ise kapsamı, zorluk dengesini ve puanları belirliyor. Sistem 2025-2026'nın ikinci döneminde 11 ildeki 1.999 okulda denendi ve bu yıl yaygınlaştırıldı.
2. Çocuğumun sınıfı kapsamda mı?
Ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflar; lisede 9, 10 ve 11. sınıflar kapsamda. Ortaokulda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve İngilizce; lisede Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve İngilizce. İki istisna var: 7. ve 11. sınıf İngilizcesi bu sistemle yapılmıyor. 8. ve 12. sınıflar kapsam dışında. Resmî okullar kadar özel okullar da sisteme dahil.
3. İlk OYSS sınavları ne zaman?
Birinci dönemin birinci yazılıları 3-13 Kasım 2026 arasında, derse göre ayrı günlerde yapılıyor. Her sınav 40 dakika; günde tek sınav varsa 2. ders saatinde yapılıyor. Bakanlık takviminden öne çıkan günler:
3 Kasım: ortaokulda fen bilimleri, lisede biyoloji.
5 Kasım: ortaokulda ve lisede matematik (6. sınıf hariç).
10 Kasım: ortaokulda Türkçe, lisede coğrafya.
11 Kasım: lisede Türk dili ve edebiyatı (10. sınıf hariç) ve din kültürü.
12-13 Kasım: İngilizce (ortaokul 12, lise 13 Kasım) ve ortaokulda din kültürü (13 Kasım).
23-27 Kasım: geçerli mazereti olanlar için mazeret sınavları.
Gün gün tam takvim, lisedeki kimya, tarih, fizik ve felsefe tarihleriyle birlikte fermatvip.com'daki OYSS rehberimizde.
4. "Ülke geneli ortak sınav" ile aynı şey mi?
Hayır, ve en çok karışan nokta bu. Ülke geneli ortak yazılı sınavda bütün ülke aynı gün aynı sınava girer; soru kitapçığını Bakanlık basıp okullara gönderir. Bu uygulama 2023-2024'ten beri var ve bu yıl toplam sekiz sınavdır: 6. ve 7. sınıflarda Türkçe ile matematik, 9. ve 10. sınıflarda Türk dili ve edebiyatı ile matematik. İlk ikisi 11 Kasım'da 6. sınıf matematik, 12 Kasım'da 10. sınıf edebiyat. OYSS ile hazırlanan okul yazılılarında ise her okulun soru seti kendi seçimleriyle oluşur.
5. Sorular kimin elinden çıkıyor?
Okulun ilgili dersteki öğretmenleri önce Bakanlığın konu-soru dağılım tablosundan bir senaryo seçer; senaryo, hangi kazanımdan kaç soru geleceğini gösterir ve sınavdan önce öğrencilere duyurulur. Öğretmenler iki soruyu kendileri yazar; kalan sorular havuzdan gelir ve sınavdan dört gün önce açılır. Öğretmenler her soruyu kontrol edip onaylar, en fazla iki soruyu gerekçesini yazarak değiştirebilir ve puan değerlerini belirler. Yapay zeka konusunda Bakanlığın söylediği şu: açık uçlu soruların yazımında ve puanlanmasında yapay zeka desteği ileride sisteme eklenmesi planlanan bir özellik.
6. Sonucu nasıl göreceğiz?
Sınav 100 puan üzerinden değerlendirilir ve o dönemin yazılı notu sayılır. Öğretmen notu soru soru e-Okul'a girer; sistem kazanım düzeyinde öğrenci, sınıf ve şube raporu üretir. Yani karnedeki sayının arkasında "hangi kazanımda kaç puan" bilgisi de olacak. Bakanlık toplu sonuç listesi yayımlanmayacağını ve okullar arasında karşılaştırma yapılmayacağını açıkça belirtiyor.
7. Bu not liseye ve üniversiteye geçişte işe yarar mı?
Doğrudan değil ama hesaba giriyor. Liselere geçişte okul başarı puanı 6, 7 ve 8. sınıfların yıl sonu puanlarının ortalamasıdır; LGS puanı eşit olan öğrenciler arasında ilk bakılan ölçüttür ve adrese dayalı yerel yerleştirmede sıralamayı belirler. Üniversiteye geçişte ise diploma notunun beş katı olan ortaöğretim başarı puanı, 0,12 katsayısıyla YKS yerleştirme puanına eklenir. Örneğin diploma notu 80 ile 90 olan iki öğrenci arasında bu katkının farkı 6 puandır.
8. Evde nasıl destek olabilirim?
Senaryoyu sorun. Okulun duyurduğu senaryo hangi kazanımın sınavda olduğunu söyler; çalışma süresini ona göre bölüştürmek en verimli başlangıçtır.
Yazarak çalıştırın. Sorular açık uçlu; cevabı sözlü bilen ama kâğıda dökemeyen öğrenci puan kaybeder. Haftada birkaç soruyu kapalı kitap yazılı cevaplamak iyi bir alıştırmadır.
Adımları göstermesini isteyin. Puanlama anahtarları çoğu zaman ara adımlara puan verir; yalnız sonucu yazan öğrenci kısmi puanı kaçırır.
Soru bazlı sonucu birlikte okuyun. Sınavdan sonra e-Okul'daki soru puanlarına bakıp en düşük iki kazanımı bir sonraki haftanın planına yazmak, toplam puana bakmaktan çok daha işe yarar.
9. Fermat bu süreçte nasıl destek veriyor?
Fermat Eğitim Kurumları'nın okula destek programı 7, 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri için okul müfredatına paralel ilerler; sınıflarımız en fazla 8 kişiliktir. Ortak yazılı dönemlerinde okulun duyurduğu senaryoyu birlikte okuyor, o kazanımlarda açık uçlu yazma pratiği yapıyor ve sınav sonrası soru bazlı sonucu bir sonraki çalışma planına çeviriyoruz. Ayrıntılar okula destek sayfamızda; görüşme için randevu · 0546 260 54 46.
Başlıca kaynaklar
MEB, "Ortak Yazılı Sınav Sistemi" Tanıtım Programı (16 Ekim 2026) · MEB ÖDSGM, OYSS Uygulama Kılavuzu ve Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (19 Ekim 2026) · MEB ÖDSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (10 Eylül 2026) · MEB, 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu · ÖSYM, 2026 YKS Kılavuzu, Bölüm 4
Sık sorulan sorular
OYSS sınavları test mi olacak?
Hayır. Okul yazılıları açık uçlu ya da kısa cevaplı sorulardan oluşur; öğrenci cevabı kendisi yazar.
6. sınıf matematik ve 10. sınıf edebiyat yazılısı neden farklı günde?
Çünkü bu iki sınav ülke geneli ortak yazılı sınavdır: 6. sınıf matematik 11 Kasım 2026, 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 12 Kasım 2026'da bütün ülkede aynı gün yapılır.
Sınava giremeyen öğrenci ne yapacak?
Geçerli mazereti okul tarafından kabul edilen öğrenci 23-27 Kasım 2026 arasındaki mazeret sınavına girer; mazereti bu tarihleri de kapsıyorsa sınav, mazeretin bittiği günden sonraki beş iş günü içinde yapılır.




Yorumlar